View all filters
Clear
Ourselves and Others
Explore identity and connection through the body, family dynamics and self-reflection
Trzy!
Translated from
Czech
to
Polish
by Paulina Zając
Written in Czech by Anna Luňáková
6 minutes read
Prawdziwy dom
Po samobójczej śmierci ojca Ernesto czuje ulgę, ale nie na długo. Prędko odkryje, że stare rany, wydawałoby się — dawno zapomniane, dają o sobie znać bardziej niż kiedykolwiek.
Gdy dziedziczy dom, który nazywa prawdziwym, odradza się w nim towarzyszące mu od dziecka pragnienie: chce stworzyć idealną rodzinę. Nie potrafi jednak zrozumieć matki i żony, które pragną przejąć kontrolę nad swoim życiem, ojciec nawet po śmierci wywiera na niego silny wpływ, a w jego życiu pojawia się dawna miłość: to wszystko sprawia, że fundamenty, na których mężczyzna chciał zbudować swoją nową, idylliczną rzeczywistość, trzęsą się w posadach.
Głębokie, współczesne problemy i elementy humoru sprawiają, że Prawdziwy dom wyróżnia się jako powieść o rosnącym napięciu psychologicznym, jednocześnie pozostając dynamiczną i bliską czytelnikowi lekturą.
Translated from
Spanish
to
Polish
by Justyna Sterna
Written in Spanish by Ianire Doistua
8 minutes read
Zawsze mieszkałyśmy w tej wiosce
Translated from
Spanish
to
Polish
by Katarzyna Górska
Written in Spanish by Aixa De la Cruz Regúlez
4 minutes read
Spotkanie po latach
Translated from
Romanian
to
Polish
by Olga Bartosiewicz-Nikolaev
Written in Romanian by Alexandru Potcoavă
8 minutes read
Lód jej rodu
Rok 1921, Nome, odległa osada na Alasce. Ada Blackjack, młoda Inupiatka, postanawia zostawić swojego chorego na gruźlicę syna Bennetta w sierocińcu i wrócić po niego, gdy tylko znajdzie sposób, by ich utrzymać. Wkrótce spada jej z nieba okazja na zarobek: do Nome przybija statek z Seattle, a na jego pokładzie znajduje się czterech spragnionych przygód i żądnych kolonialnej władzy odkrywców oraz kotka Vic. Mężczyźni chcą udać się na wyspę Wrangla, do ostatniego siedliska mamutów, by przyłączyć te ziemie do Imperium Brytyjskiego. Poszukują kobiety, która dołączy do ich wyprawy, by im gotować i szyć ubrania. Właśnie w ten sposób Ada, ignorując przepowiednie szamana, wyrusza na arktyczną ekspedycję. Zaledwie kilka miesięcy później wszyscy mężczyźni giną i kobieta jest zmuszona przetrwać na wyspie sama, za jedyną towarzyszkę mając kotkę Vic. By przeżyć, musi nauczyć się żyć wśród przyrody Arktyki i odzyskać tłumioną przez lata kolonializmu tożsamość Inupiatki. W trakcie tej metamorfozy zmierzy się z lodem Arktyki oraz z samą sobą, z głodem, z mitycznym władcą niedźwiedzi Nanukiem i ze śmiercią Boga. Gdy dotrze po nią ratunek, będzie musiała zastanowić się, czy wrócić do domu. Po co miałaby próbować ocalić swojego syna, jeśli kolonialny reżim nigdy nie pozwoli mu się cieszyć wolnością i równością? Czy jest dobrą matką, skoro wracając, ryzykuje trafienie do niewoli? Ada ostatecznie decyduje się popłynąć z powrotem do Nome, by Bennett poznał inupiacką czułość i lód jej rodu.
„Czasem trzeba przedrzeć się przez lód, by dotrzeć do płomienia życia: fantastyczna przygoda, zarazem osobista, jak i uniwersalna, bardzo ludzka; opowieść o dekolonizacji i sile przetrwania. Hołd dla siły kobiety i siły samej natury.” GABRIELA CABEZÓN CÁMARA
„Wybór postaci tak znaczącej dla kontekstu naszych czasów; opisy skrajnych sytuacji rozgrywających się na przecięciu płci, klasy, rasy, gatunku; temat przemocy wobec ciała i kultur, cienkiej granicy pomiędzy przygodą, odkryciami a kolonialną przemocą; badanie zależności pomiędzy wiedzą a pieniędzmi…To wszystko sprawia, że ta powieść, jednocześnie klasyczna, jak i nowatorska, jest fenomenalna.” MARTA SANZ
Translated from
Spanish
to
Polish
by Justyna Sterna
Written in Spanish by Montserrat Sánchez
7 minutes read
Ewolucja trzonowca
Translated from
Dutch
to
Polish
by Olga Niziołek
Written in Dutch by Alma Mathijsen
7 minutes read
Małe grzechy
Gdy podczas koncertu włoskiej gwiazdy pop Verdy w Berlinie Bułgarka Nora mdleje wskutek przedawkowania psychostymulantów, los splata ze sobą grupę przyjaciół. Osoby obecne w loży – grecki przedsiębiorca Adrian i szwedzki fotograf Johan, a także para z Izraela – terapeuta Sol i artystka Lilith – pomagają poszkodowanej. Cała szóstka stopniowo zbliża się do siebie i zaczyna spotykać się w różnych miejscach w Europie. Każde z nich wydaje się być osobą odnoszącą sukcesy i szczęśliwą, ale w głębi duszy noszą w sobie traumy z przeszłości. Te traumy rodzą w każdym z nich „mały grzech” – uzależnienie od alkoholu, psychostymulantów, niewierność, kłamstwa, manipulacje i zuchwalstwo.
Nora zakochuje się w Johanie, a Adrian i Sol postanawiają zbudować nowoczesny ośrodek regeneracyjny na Krecie. Towarzystwo spotyka się tam na wakacjach. Podczas sesji terapii grupowej każdy dzieli się swoim „małym” grzechem. Lilith wyznaje, że dopuściła się cudzołóstwa z Adrianem. Wstrząśnięty tym, co usłyszał, Sol poddaje się starożytnemu rytuałowi przeskakiwania przez byka, symbolizującego sąd Boży. Byk rani mężczyznę.
Z czasem wszyscy próbują poradzić sobie ze skutkami tamtego dnia. Johan już nie pije. Lilith i Adrian mieszkają razem w San Francisco. Nora wychodzi z nałogu, a Sol mierzy się z trwałą niepełnosprawnością. Pewnego dnia Sol otrzymuje od Lilith paczkę ze swoimi dawnymi notatkami z terapii. W zapiskach zanotował przypuszczenie, że Lilith może być owocem kazirodztwa. Sol uświadamia sobie, że kobieta skłamała podczas sesji grupowej, aby ukarać go za okrutny osąd. Jej „małym” grzechem było bowiem kłamstwo, a nie zdrada.
Translated from
Bulgarian
to
Polish
by Zofia Kręc
Written in Bulgarian by Paulina Georgieva
7 minutes read
Uma bomba a iluminar a noite do Marão
Translated from
Portugese
to
Polish
by Gabriel Borowski
Written in Portugese by Daniela Costa
7 minutes read
Ptaki zwiastujące przyszłość
Translated from
Spanish
to
Polish
by Katarzyna Górska
Written in Spanish by Alejandro Morellón Mariano
4 minutes read
Ucieczka (Matematyka zbrodni)
Translated from
Czech
to
Polish
by Paulina Zając
Written in Czech by Magdalena Sodomková
8 minutes read
Bądź cicho
„Zaginięcie jednego z nas nie trafia do wiadomości dnia, bo to żadna wiadomość. Reszta świata o tobie nie myśli ; nie wtedy, gdy wciąga kokainę, którą przemyciłeś, nie wtedy, gdy nosi ubrania, które uszyłeś, ani nie wtedy, gdy wyrzuca cię ze swojego kraju.”
To historia Alexa, wycofanego chłopaka, który uciekł z Meksyku i odbywa staż na holenderskim uniwersytecie, próbując ocalić wszystko, co jeszcze da się ocalić. Żeby żyć, musi mówić. Żeby przetrwać- milczec.
Milcz/ Bądź cicho to poruszająca powieść o zamkniętych granicach i bezgranicznej odwadze, o sile języka oraz o niejednoznacznej granicy między sprawcami a ofiarami.
Wszystkie postacie w tej książce są fikcyjne. Fakty - nie.
Książka opiera się na wieloletnich badaniach i relacjach osób mających doświadczenie uchodźstwa lub deportacji, specjalistów prawa azylowego, wykładowców różnych (meksykańskich) uniwersytetów, psychologów traumy, działaczy na rzecz praw człowieka, dziennikarzy, osób ukrywających się oraz ofiar i sprawców przemocy karteli i gangów. Historia rzuca światło na wpływ (międzynarodowych) władz na życie jednostek, a także na przemoc związaną z narkotykami i przemoc seksualną. Ta przejmująca opowieść obnaża również złożoną relację między „krajami narkotykowymi”, takimi jak Meksyk, a Europą, kontynentem, który coraz szczelniej zamyka granice przed osobami ubiegającymi się o azyl, a jednocześnie pozostaje jednym z głównych centrów przemytu i konsumpcji kokainy.
„Mistrzowska powieść. Trochę się przy niej popłakałam. Ostra, czuła i bolesna. Mam nadzieję, że cała Holandia przeczyta tę książkę.” , Nikki Dekker (pisarka z CELA #2)
„Imponująca, fenomenalna powieść. Marjolein Visser napisała w Milcz/ Bądź cicho wstrząsającą książkę o jednym z najbardziej brutalnych systemów na świecie.”
Lex Bohlmeijer, de Correspondent
Translated from
Dutch
to
Polish
by Marta Talacha
Written in Dutch by Marjolein Visser
7 minutes read
Wyrok
Two scoundrels were ordered to execute a snitch. Wandering through the mountains and villages, they are hunted by their past. A dreamlike parable set in a brutal world with characters grasped by their own fear.
Written in Polish by Ishbel Szatrawska
7 minutes read
Kresećka
Kresećka to powieść o Mii i jej rodzinie, którą po ogłoszeniu niepodległości przez Słowenię spotkał tzw. izbris (wymazanie). Wydarzenie to stanowi jedną z najciemniejszych kart współczesnej słoweńskiej historii: w 1992 roku ponad 25 tys. osób – głównie dawnych obywateli innych republik jugosłowiańskich – zostało bezprawnie usuniętych („wymazanych”) z rejestru stałych mieszkańców. Z dnia na dzień stracili status prawny, dokumenty i podstawowe prawa człowieka, a w rezultacie stali się niewidzialni we własnym kraju.
Powieść przedstawia towarzyszącą tej traumie ciszę – wymazanie nie pojawia się bowiem ani w rozmowach rodzinnych, ani w dyskursie społecznym. Historia Mii pozwala spojrzeć na ogłoszenie niepodległości przez Słowenię i rozpad Jugosławii ze strony innej niż znana nam z podręczników. Posługując się subtelnym humorem i zniuansowaną narracją, autorka odsłania, jak zmiany społeczne i polityczne znajdują swe odbicie w codziennym życiu jednostki.
Za sprawą Kresećki po raz pierwszy w literaturze słoweńskiej wymazanie zostało pokazane z perspektywy dziecka – dziewczynki, która na początku nie rozumie znaczenia obywatelstwa, granic i tożsamości, a dorastając, coraz bardziej uświadamia sobie, czym ć na końcu jej nazwiska różni się od słoweńskiego č.
Debiut Tiny Perić – mimo że podejmuje trudną tematykę wymazania, w przypadku której niemal każde zdanie pociąga za sobą ból – nie jest przepełniony goryczą. Biurokratyczna decyzja, określana w dzieciństwie głównej bohaterki jako „problem z dokumentami”, nie tylko doprowadziła do usunięcia ojca Mii z rejestru stałych mieszkańców, uniemożliwiła mu pracę i pozbawiła go wszelkich praw, lecz w pewnym sensie wymazała go z jej życia. Na szczęście nie na stałe.
Milica Antić Gaber
Translated from
Slovenian
to
Polish
by Aleksandra Wójcik
Written in Slovenian by Tina Perić
7 minutes read
Kwiaty lotosu, które się zamykają (gdy się do nich wejdzie)
Translated from
Serbian
to
Polish
by Patrycja Chajęcka
Written in Serbian by Nikola Lekić
6 minutes read
Miasto odłamków
Translated from
Dutch
to
Polish
by Marta Talacha
Written in Dutch by Hanan Faour
6 minutes read
Zaklinanie węży w gorące wieczory
Opowieść o młodej kobiecie, która wędruje przez surrealistyczną Warszawę w podartej sukni ślubnej. Jest umazana złotą farbą, zamiast torebki trzyma butelkę wina, a w gorsecie chowa skradziony przedmiot. Powrót do domu utrudniają jej apokaliptyczny upał i chmura czarnego dymu, która zmierza nad miasto.
Osoby, które spotyka po drodze, zaskakują nawet bardziej niż pogoda w stolicy. Ambroży chce stworzyć arcydzieło, choć brakuje mu talentu. Ramona zajmuje się dłońmi klientek kompleksowo: robi manicure i wróży z ręki. Stefan zapewnia, że jest albinosem – a przynajmniej jedna z części jego ciała jest. Rozmowy z nimi stanowią pretekst, by opowiedzieć o sobie i swoich doświadczeniach. A może raczej: o osobie, w którą się teraz wciela, bo prawdziwe imię bohaterki do końca pozostaje tajemnicą. Znamy jedynie jej pseudonim – to jako cam girl Violet Love występuje przed mężczyznami, którzy płacą jej za spełnianie ich fantazji, nie tylko seksualnych.
“Jestem zaskoczona tym debiutem: Żarów napisała książkę skomplikowaną, zagmatwaną i bardzo zmysłową, w której każde zdanie jest przemyślane i potrzebne.
Rozsypaną przez autorkę w „Zaklinaniu węży…” układankę można złożyć z powrotem w niezbyt przyjemny obrazek - być może, w duchu Davida Lyncha, nie wszystkie elementy wskoczą gładko na miejsce, być może zostanie nam w dłoni portret ubranego na czarno człowieka z podmiejskiego przystanku albo kawałek potłuczonego lusterka. Ale przez labirynt tej opowieści biegnie nić, pomagająca odnaleźć sens. Trzeba podążać za kategorią spojrzenia i władzy. Kto jest silniejszy? Osoba, która patrzy, czy ta, która dla spojrzenia performuje?”
Olga Wróbel
Written in Polish by Małgorzata Żarów
8 minutes read
Pokolenie bananów
Translated from
Dutch
to
Polish
by Marta Talacha
Written in Dutch by Pete Wu
7 minutes read
Jak zwierzęta
W Als de dieren narratorka przygląda się temu, co działo się z nią po narodzinach pierwszego dziecka – jest to doświadczenie tak mroczne, że buntuje się przeciwko językowi i znaczeniu. Bohaterka szuka oparcia w królestwie zwierząt, starożytnych mitach, fotografiach, e-mailach, a nawet listach zakupów z czasu połogu. Jak w końcu stać się matką, na długo po przyjściu dziecka na świat? I jak na nowo pozbierać z kawałków człowieka, który się rozpadł?
Translated from
Dutch
to
Polish
by Anna Opara
Written in Dutch by Lieselot Mariën
7 minutes read
Nie wszyscy pójdziemy do raju
“Not All of Us Will Go to Paradise” is an anti-road-trip and anti-coming-of-age novel. With effortless audacity and a keen awareness of its own genre boundaries, it portrays coming out as a journey—through memory, shame, class, religion, and the body. The narrator returns to the 1990s and early 2000s: to the world of VHS tapes and 00’s music, yet this cultural veneer crumbles beneath the weight of individual experience. With remarkable acuity, Górska reconstructs the landscape of Poland's post-transformation years, when the promise of a better life shaped both public imagination and private longing. It is a meditation on language itself: on how much it makes possible, how much it withholds, how deeply it can wound, and how ecstatically it can liberate.
Górska is not writing a manifesto. She is writing about experience: sensual, painful, amusing, and shameful—and about a language that trembles, just as the body trembles.
“Not All of Us Will Go to Paradise” is a hauntological expedition into the recent past, and a brilliant narrative reminding us that stepping out of the shadows does not always mean immediate salvation.
Written in Polish by Olga Górska
6 minutes read
Nawet jeśli wszyscy zapomną
Nawet jeśli wszyscy zapomną – książka o poszukiwaniu tożsamości, poczuciu obcości i niezrozumieniu – to pierwsza powieść Selmy Skenderović, laureatki głównej nagrody na Festiwalu Młodej Literatury Urška 2020.
W swojej książce autorka zadaje pytania, które wybrzmiały już w jej debiucie – zbiorze opowiadań Zakaj molčiš, Hava? (Dlaczego milczysz, Hava?). To utrzymana w intymnej narracji pierwszoosobowej historia o dorastaniu, wstydzie związanym z pochodzeniem społecznym, konsekwencjach przemocy w rodzinie, poczuciu obcości i problemach z tożsamością. Jak masz żyć, gdy jesteś obcy zarówno „tutaj”, jak i „w domu”?
Zina to córka mieszkających w Słowenii imigrantów z Kosowa, która postanawia studiować w Lublanie. Przy przeprowadzce z niewielkiego słoweńskiego miasta do lublańskiego akademika szuka swojej drogi między światami, które określają jej tożsamość. Te dwa światy to „tutaj” w Słowenii, i „tam” w Kosowie; to jej własny świat i świat jej rodziców; to świat jej i innych imigrantów oraz świat Słoweńców; w końcu to dwa światy wewnątrz niej samej. Przepołowić się, odseparować, utożsamić, zbliżyć, wtopić czy wyodrębnić? Ale z kim albo od kogo, skoro ostatecznie wszyscy jesteśmy tylko ludźmi. Zina bacznie obserwuje swoje otoczenie, rodziców i samą siebie. Zastanawia się, kim w ogóle jest. Pragnie mieć swoją przestrzeń, świat, w którym spotka się z czułością, nie z przemocą. Im mniej patriarchalnych wzorców przeniesie do swojego coraz bardziej samodzielnego życia, tym lepiej dla niej. Zina zdaje sobie z tego sprawę. Wie też, że każdy sam wyznacza sobie ścieżkę życiową – przynajmniej od momentu, gdy zdobędzie się na powiedzenie „nie” manipulacji i biciu, które niekiedy wciąż uchodzą za właściwą metodę wychowawczą.
Zina, przenikliwie analizując i komentując wydarzenia z życia jej oraz jej rodziny z Kosowa, pokazuje różnice między ludźmi, których dzieli „zaledwie” 700 kilometrów – albo choćby tylko kilka centymetrów.
Portal Dobre knjige
Translated from
Slovenian
to
Polish
by Aleksandra Wójcik
Written in Slovenian by Selma Skenderović
7 minutes read